صفحه اصلی

   

 

 

مبانى و مزایاى حقوق بشر در اسلام

   اعتقاد به عظمت و قدرت خدا، فکر تساوى و آزادى بشر را در ذهن هر مسلمانى پدید مى‏آورد . بدون تردید این خصوصیت ‏یکى از امتیازات عمده دین اسلام و از تجلیات عالى تمدن بشرى است . بر اساس این اعتقادات فلسفه و قانونگذارى اسلام از بدو تاریخ، گامهاى مؤثرى در راه تأمین حقوق بشر این پدیده نوظهور دنیای امروز برداشته‏ است .   به گزارش خبرگزاری مهر در میان موجوداتى که در جهان زندگى مى‏کنند، انسان از ویژگیهایى برخوردار است که مقام او را از دیگر موجودات ممتاز کرده است . ریشه این ویژگى‏ ها و امتیازات این است که او گذشته از حیات طبیعى و غریزى، از حیات روحانى و عقلانی نیز برخوردار است  . حیات روحانى و عقلانى انسان بعد اصیل و بنیادین شخصیت انسان را تشکیل مى‏دهد . این بعد از حیات و شخصیت انسان در قلمرو قدرت و اختیار او قرار دارد و او مى ‏تواند در چگونگى شکل گرفتن و فعلیت ‏یافتن آن تأثیرگذار باشد   . رشد و تکامل انسان در پرتو زندگى اجتماعى امکان‏پذیر خواهد بود . زندگى اجتماعى زمینه ‏ساز برخورد منافع و مقاصد مختلف و متعارض است و چه بسا غریزه خودخواهى و منفعت ‏جویى انسانها، سبب تعدى به حریم و حقوق یکدیگر شود . از این رو، حق با مسئولیت و تکلیف رابطه مستقیمی دارد و مسئولیت و تکلیف ضامن اجراى حقوق بشر خواهند بود.این امر بشر را به وضع قوانینى که بیانگر حقوق و تکالیف افراد جامعه نسبت ‏به یکدیگر باشد، اداره کرده است . بدین جهت پیوسته در جوامع بشرى قوانین و مقرراتى وجود داشته است . این نیاز بشرى سبب شده به حکم آنکه انسان براى رسیدن به غایت و کمال مطلوب آفریده شده، براى آنکه راه درست رسیدن به این مقصود را بداند و حدود تکالیف و حقوق خود را به خوبى بشناسد، قوانین و مقرراتى را براى او تشریع و توسط پیامبران و رسولان به بشر ابلاغ شود . قوانین و مقررات الهى به تکالیف اجتماعی محدود و منحصر نمی شود. انسان، گذشته از بعد حیات اجتماعى و ارتباط با همنوعان خود، با آفریدگار و جهانى که در آن زندگى مى‏کند و با وجود خویش نیز در ارتباط است و در این حوزه‏ ها نیز مسئولیتهایى را بر عهده دارد که با عملى ساختن آنها مى‏ تواند راه کمال و سعادت را طی کند. دیدگاه مکاتب و افراد نسبت ‏به حقوق و مسئولیتهاى بشر، با توجه به نوع جهان ‏بینى آنها متفاوت خواهد بود . از آنجا که جهان ‏بینى الهى از منظرى بالا و والا به انسان و جهان مى‏ نگرد و همه ابعاد و زوایاى وجود او را در نظر مى ‏گیرد باید گفت قوانین الهى، کاملترین قوانین است و در نتیجه مرزهاى حقوق و تکالیف بشر را کاملتر از هر مکتب و آیین دیگرى عنوان کرده است .